Ποιοι πραγματικά είμαστε;

 

Ποιοι πραγματικά είμαστε;

 «Η γενετική μάς μιλάει για τα ταξίδια των ανθρώπινων γονιδίων»,λέει ο Μάρεκ Σβέλεμπιλ. Αλλά η ανταλλαγή γονιδίων δια­φέρει από τη γλωσσική ή πολιτισμική α­νταλλαγή. Επομένως,μπορούμε να πούμε πως έχουμε τρεις ταυτότητες: τη γενετι­κή,τη γλωσσική και την πολιτισμική».

Αναφορικά με την ανάπτυξη της γεωργίας και κτηνοτροφίας στην Ευρώπη,για παράδειγμα,η γενετική μάς λέει σήμερα ότι ο νεολιθικός άνθρωπος που έφτασε α­πό τη Μέση Ανατολή δεν εξαφάνισε τον «ιθαγενή» παλαιολιθικό άνθρωπο,αλλά δεν εξηγεί πώς η νέα τεχνολογία εξα-πλώ­θηκε στην Ευρώπη.Η άποψη του Ζβέλεμπιλ,ύστερα από μελέτη των αρχαιολογι­κών ευρη-μάτων,είναι ότι σε πολλές περιοχές της ανατολικής και βόρειας Ευρώπης υπήρχαν «σύνορα» ανάμεσα στους τροφοσυλλέκτες και τους γεωργούς,τα οποία εν­δέχεται να διατηρήθηκαν χιλιά-δες χρόνια.

Εμπορικές συναλλαγές

Έχει διαπιστωθεί πως οι δύο «κοινότητες» είχαν εμπορικές συναλλαγές.Στην α­νατολική Βαλ-κανική οι τροφοσυλλέκτες αντήλλασσαν λίπος φώκιας,πυρόλιθους και σχιστόλιθους με κερα-μικά και σιτηρά.Στις παράκτιες περιοχές πάλι,όπου τα ψάρια και τα οστρακοειδή αφθονού-σαν,οι τροφοσυλλέκτες δεν ένιωθαν την ανάγκη κη­πευτικών.Η εξάπλωση της γεωργίας επο­μένως ήταν μάλλον αποτέλεσμα της υιοθέτησής της από τον παλαιολιθικό άνθρω­πο παρά των μεταναστεύσεων των νεολι­θικών κοινοτήτων.«Το ταξίδι των γονι­ίων,επομένως,δεν συμβαδίζει με τα πο­λιτισμικά πρότυπα».

Ούτε με τα γλωσσικά πρότυπα,λένε σή­μερα οι μελετητές.Ο Σάικς παρατηρεί ότι οι Βάσκοι που μιλούν μια μη ινδοευρωπαϊ­κή γλώσσα,παρ΄ όλο που περικλείονται από ινδοευρωπαϊκές γλώσ-σες,δεν διαθέτουν τη γενετική σύνθεση που θα οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι βρίσκονται στην Ευ­ρώπη νωρίτερα από τους Ισπανούς ή Γάλλους γείτονές τους.Παρομοίως,οι Ούγγροι που μι-λούν μια φιννοουγρική γλώσσα,δεν διαφέρουν γενετικά από τους Σλάβους γείτονές τους.

Γλωσσολογικοί γρίφοι

Η πολιτισμική ανταλλαγή,λοιπόν,δια­δραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ανθρώπι­νη ιστορία.Τριά-ντα χρόνια πριν,η κυ­ρίαρχη θεωρία ήταν πως ο πρόδρομος των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών ήρθε στην Ευ­ρώπη με τον πολεμιστή-καβαλάρη από τις στέπες του πόντου της σημερινής Ουκρανίας,που την επέβαλε με τη δύναμη των όπλων.Το 1987,όμως,ο Κόλιν Ρένφριαν,του Ινστιτούτου Αρχαιολογικών Μελετών Μακντόναλτ του Κέμπριτζ,υποστήριξε ό­τι οι νεολιθικοί γεωργοί έφεραν τη γλώσσα και την επέβαλαν με «όπλο» τη νέα τεχνολογία.Η γενετική,ό-μως,λέει σήμερα ότι ούτε οι πολεμιστές ούτε οι γεωργοί μπόρε­σαν να διατηρήσουν τη γλώσσα τους.Και οι ινδοευρωπαϊκές γλώσσες εξαπλώθηκαν επιτυχέστερα από τα γονίδια.

Αν λοιπόν η γενετική αντιμετωπίζει δυσκολίες στη χρονολόγηση των προγόνων μας,ο χρονικός καθορισμός των γλωσσο­λογικών αλλαγών,παρατηρεί ο Ρένφριαν,είναι σχεδόν προβληματικός. Μολονότι οι γλωσσολόγοι μπορούν να εντοπίσουν τις αλλαγές από τα υστερολατινικά στα πρωτοϊσπανικά,για παράδειγμα,δεν είναι σε θέση να υποστηρίξουν ότι τα ίδια πρότυπα ισχύ-ουν και για τις άλλες γλώσσες,κυρίως πριν από την ανακάλυψη της γραφής.

Οι γλωσσολόγοι λοιπόν,όπως και οι συ­νάδελφοί τους στις άλλες ανθρωπιστικές επιστήμες που ερευνούν την προϊστορική εξέλιξη του ανθρώπου,έχουν αρχίσει να «βγαίνουν» από το στενό πλαίσιο της επιστήμης τους και να σχετίζουν τις αλλαγές στη γλώσσα με «πραγματικές δια-δικασίες»,όπως τις πλημμύρες και τη δημο­γραφική εξέλιξη.Επομένως,οι ισχύουσες μέχρι σή-μερα θεωρίες ενδέχεται να αλλά­ξουν τις επόμενες δεκαετίες αν συνεχιστεί η γόνιμη σχέση ανάμεσα στην αρχαιολο­γία και τη μοριακή ανθρωπολογία.

Μικρές οι αλλαγές

Ουδείς σχεδόν αμφισβητεί πως η εξά­πλωση της έρευνας σε νέα πεδία θα οδη­γήσει σε μια περισσότερο πολύπλοκη και με ιδιαίτερα λεπτές διαφορές άποψη για το τι τελικά σημαίνει το ανθρώπινο είδος.Το βέβαιο είναι πως είμαστε περισσότερο ό­μοιοι μεταξύ μας απ' ότι υπο-στηρίζουν οι ρατσιστές ή οι εθνικιστές: οι γενετικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα έξι δισεκα­τομμύρια ανθρώπους του πλανήτη είναι λιγότερες από αυτές σε μια αγέλη χιμπαντζή-δων.Αλλά τα γονίδιά μας έδωσαν τη δυνατότητα να εξελιχθούμε από τον τροφοσυλλέκτη που έψαχνε καρπούς,στον άνθρωπο που ψάχνει στο Διαδίκτυο.

  Προϊστορική κουζίνα: φρούτα,ψάρια και πολύ άπαχο κρέας

Η σύγχρονη γεωργία και κτηνοτροφία περνά δύσκολους καιρούς.Τρελές αγελάδες,α­φθώδης πυρετός,ορμόνες,γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα. Λες και υπάρχει μια συ­νωμοσία που ανατρέπει την εδώ και αιώνες πίστη πως τα αγροτικά προϊόντα «κάνουν κα­λό στην υγεία».Ή μήπως ο πρωτο-γενής το­μέας της σύγχρονης οικονομίας,που πρωτο­εμφανίστηκε πριν από 10.000 έως 12.000 χρόνια στη σημερινή Μέση Ανατολή,είναι καταστροφι-κός για την ανθρώπινη υγεία; Κάτι τέτοιο θα σήμαινε πλήρη απαξίωση της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους.Η καλλιέρ­γεια της γης οδήγησε στην πρώτη μόνιμη εγκατάσταση του ανθρώπου και επομένως στην κοινωνική οργάνωση που ήταν άγνωστη στον κυνηγό/τροφοσυλλέκτη.Παράλληλα, όμως,λένε σήμερα οι υποστηρικτές της «πα­λαιολιθικής δίαιτας»,η γεωργία οδήγησε την ανθρωπότητα σε αντίθετες προς τη φύση της διαιτητικές συνήθειες για τις οποίες δεν ήταν προετοιμασμένη.Και σ' αυτές τις συνή-θειες αποδίδονται σήμερα ασθένειες όπως η καρδιοπάθεια,ο διαβήτης,η αρτηριοσκλήρωση,η οστεοπόρωση κ.λπ.Με άλλα λόγια,πρέπει να τρώμε όπως οι πρόγονοί μας: φρούτα,ψάρια και πολύ άπαχο κρέας.Ο μέσος Ευρωπαίος λαμβάνει το 70% των θερμίδων του από τροφές που δεν υπήρχαν κατά την ανθρώπινη εξέλιξη: γάλα και προϊόντα γάλακτος,λάδι, ζάχαρη,σιτηρά, δηλαδή τροφές φτωχές σε μέταλλα και βιταμίνες και πλού­σιες σε λίπη και ά-λατα.Ανεξαρτήτως από το πόσο είμαστε έτοιμοι να υιοθετήσουμε τις διατροφικές συνήθειες του ανθρώπου των σπηλαίων,η «παλαιολιθική δίαιτα» δεν αποτε­λεί λύση εύκολα αποδεκτή ή,πολύ περισσότερο,εφαρμόσιμη.Άλλωστε,δεν συναντάς εύκολα ένα μαμούθ πίσω από κάθε φανοστάτη σήμερα.Ούτε για τους μακρινούς προγόνους μας ήταν εύκολο,και αυτός είναι ίσως ο λόγος που στράφηκαν στη γεωργία.

Ζωγραφίζοντας το παρελθόν

Η ζωγραφική των σπηλαίων,όπως το άλογο από το σπήλαιο Λασκώ στη Γαλλία,χρονολογείται από τη Νεοπαλαιολιθική Εποχή.

Αρχέγονη τέχνη

Η χρονολόγηση με την τεχνική του άνθρακα-14 βοήθησε τους αρχαι-ολόγους να υπολογίσουν επακριβώς την ηλικία των προϊστορικών τε-χνουργημάτων,όπως των ανθρωπόμορφων ειδωλίων που εμφανίστηκαν μεταξύ του 30.000 και 10.000 π.Χ.

 ΚΟΣΜΟΣ ■   23     Η  ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ       ΚΥΡΙΑΚΗ 6 ΜΑ:ΙΟΥ 2001

Γιάννης Κορδάτος, Η Παλαιά Διαθήκη στο φως της κριτικής pdf

Γιάννης Κορδάτος, Η Παλαιά Διαθήκη στο φως της κριτι-κής

"... σκοπός μου δεν είναι να θίξω τις θρησκευτικές πεποιθήσεις κανε-νός. Μ' ενδιαφέρει μόνο η έρευνα και σαν ερευνητής φροντίζω να βρω την αλήθεια. Ο επιστήμονας που σέβεται τον εαυτό του, μόνο για την αλήθεια πρέπει να ενδιαφέρεται. Ας μην ξεχνούμε και το ευαγγελικό: "Και γνώσεσθε την αλήθειαν και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς". Το κεί-μενο λοιπόν της Π.Δ. σαν ιστορικό μνημείο λόγου, δηλαδή ανθρώπινο, πρέπει να ερευνάται μέσα στα πλαίσια της ιστορικής επιστήμης. Αν δεν πέτυχα στην κριτική μου έρευνα και τα συμπεράσματά μου απο-δειχτούν λαθεμένα, θα μείνει το κέρδος πως έδωκα αφορμή άλλοι αξιότεροί μου να με διορθώσουν και να με συμπληρώσουν. (...)

Αυτά είχε πει ο ίδιος ο συγγραφέας για το βιβλίο του που παρουσιάζουμε εδώ.Ένα βιβλίο-υπόδειγμα συγγραφικής μεθοδολογίας,στέρεας τεκμηρίωσης,πλούσιας βιβλιο-γραφικής εδραίωσης κι επιστημονικής δεοντολογίας.Αν και η ανάλυση του Γιάννη Κορδάτου δεν απομακρύνεται απ΄ την Μαρξιστική (όπως την λέμε) θεώρηση [μην ξεχνάμε ότι ο Γιάννης Κορδάτος υπήρξε γ.γ. του ΚΚΕ την περίοδο 1920-1924],αποδελ-τιώνει με πληρότητα τα ιστορούμενα της Παλαιάς Διαθήκης (δείτε/κατεβάστε όλη την Παλαιά Διαθήκη στην μετάφραση των Ο΄ από εδώ) από τον 13^ο π.Χ. αι. έως και την γέννηση του Χριστιανισμού.

Στην σελίδα 55 γίνεται λόγος για Γερμανοευρωπαίους.Στα μέσα του 19^ου αι. Γερμανοί γλωσσολόγοι,πάνω σε προηγούμενες ακατέργαστες παρατηρήσεις,κατασκευάζουν την απατηλή Γερμανοευρωπαϊκή γλωσσική θεωρία με σαφή την πολιτική εξυπηρέτηση της ιδεολογίας του Παγγερμανισμού.Λίγο μετά,για να σωθούν τα προσχήματα,την μετονο-μάζουν σε Ινδοευρωπαϊκή.Ο Κορδάτος μας διασώζει αυτόν τον αρχικό δόλιο τύπο (δεν ξέρω γιατί,όμως).

Με τους Εβραίους είναι δεόντως ουδέτερος.Αν και αναφέρεται στον πρωτογονισμό τους (όπως λ.χ. στις σελίδες 27 και 143-144),στο πορνικό (έτσι το χαρακτηρίζει) «Άσμα Ασμά-των» στη σελίδα 221,στις ανθρωποθυσίες των Εβραίων στη σελίδα 296,δεν καταφέρεται ποτέ εναντίον τους,για ποιο λόγο άλλωστε.

Αξίζει να σημειώσουμε,τέλος,τις αναφορές του στον Ιουδαϊκό ανθελληνισμό (σελίδα 218) και στον εξελληνισμό της Παλαιστίνης,από το 312 π.Χ. (σελίδα 242).

Η Παλαιά Διαθήκη στο φως της κριτικής του Γιάννη Κορδάτου είναι ένα εξαιρετι-κό βιβλίο! Κυκλοφόρησε το 1947.Αυτήν την πρώτη έκδοση μπορείτε να την δείτε/κατε-βάσετε από εδώ.Το 1975 άλλος εκδοτικός οίκος επανεκδίδει το βιβλίο (δείτε εδώ) με πιο στρωτή διάταξη ύλης και γλώσσα.Και οι δύο περιπτώσεις συναντιούνται  ως πολυ-μορφικά αρχεία (pdf) σε διαδικτυακούς τόπους,όπου και τις εντοπίσαμε.Οι παραπάνω παραπομπές μου σε σελίδες έχουν να κάνουν με την δεύτερη έκδοση.

γ. β. π.

Αφιέρωμα στο Ισλάμ (Νέα Κοινωνιολογία 23,1997)

Κάντε λήψη του ενδιαφέροντος αφιερωματικού τεύχους πατώντας εδώ.

Έλενα Κασσωτάκη, Ο μαγικός κόσμος του Καραγκιόζη (2009) pdf

Πρόκειται για μία θαυμάσια έκδοση του Δήμου Αχαρνών που φω-τίζει απόλυτα τις ιστορικές ρίζες του Καραγκιόζη,την οργανική ένταξή του στην Ελληνική κουλτούρα και την δυναμική πορεία του ως τις σύγχρονες μέρες,τις τόσο αντίξοες για τη λαϊκή τέχνη και τις δημόσιες παραστάσεις της.Πράγματι,εξαιρετικό πόνημα! 

Κάντε λήψη της εργασίας πατώντας τον ακόλουθο τίτλο: 

Έλενα Κασσωτάκη, Ο μαγικός κόσμος του Καραγκιόζη

Κατεβάστε,ακόμα: 

Οι κυριότερες φιγούρες του Ελληνικού Θεάτρου Σκιών

Σε ποια χώρα ανήκει ο Καραγκιόζης;

Tου ΓΙΑΝΝΗ ΒΟΥΛΤΣΙΔΗ

Θρακιώτης Σκηνοθέτης - Καραγκιοζοπαίχτης

Σε ποια χώρα ανήκει ο Καραγκιόζης: Αυτό είναι το σωστό ερώτημα, ή σε ποιον

ευρύτερο χώρο ανήκει ο Καραγκιόζης και σε ποιόν ακόμα ευρύτερο χώρο ανήκει, το θέατρο σκιών γενικότερα:

Η χρήση της σκιάς απ’ ό,τι φαίνεται χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά σε θρησκευτικές

τελετές. Μέσω θρησκευτικών ηρώων που παρίσταναν οι ιερείς, μυούσαν το «κοινό» τους,στα μυστήρια των θείων ενώσεων. π.χ. Διόνυσος-Περσεφόνη στα Καβείρια της Σαμοθράκης.

Από τη θρησκευτική χρήση περάσαμε στη θεατρική κι αυτό έγινε σε πολλές περιοχές του κόσμου (Κίνα, Ινδία κλπ). Ο «Καραγκιόζης» ως «Καραγκιόζης», κεντρικός ήρωας ενός συγκεκριμένου θεάτρου Σκιών, φαίνεται να παρουσιάσθηκε στην Αίγυπτο, με

πρωτομάστορα Καραγκιοζοπαίχτη έναν Πέρση ποιητή, τον Σεΐχη Κιουστερί.

Ακόμα και σήμερα οι Τούρκοι Καραγκιοζοπαίχτες, κάνουν επίκληση στο πνεύμα του Κιουστερί, πρίν αρχίσει κάθε παράσταση, να παραστεί, να συνδράμει την έμπνευσή τους… Ακόμα και σήμερα.

Γιατί, όπως αναφέρουν οι πηγές,ο Σελήμ Α’ όταν κατέλαβε την Αίγυπτο

«κατέλαβε και τον Καραγκιόζη» και τον μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη.Κι από κει κάθε μιλέτ ανέπτυξε τον δικό του,με προεξάρχοντες σ’ αυτή τη δουλειά τους

Γύφτους, κάτι που επιμελημένα αποσιωπείται.

Όλοι βέβαια γνωρίζουν πως ο κεντρικός μας ήρωας είναι Γύπτος, από την Αίγυπτο!

Βέβαια το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας δεν θέλει να το γνωρίζει και τρέχει ναυποκατηγορία του αστείου, και αστεία είναι μόνο

η αφιλοσόφητη και επιπόλαια αποδοχή αυτής της άποψης από την Ουνέσκο και η επικύρωσή της με σφραγιδόλιθο, ως τούρκικο προϊόν! Να το χαίρεσθε.

Όσο Μακεδόνες είναι οι Σλάβοι, τόσο «αποκλειστικά» τούρκικο προϊόν είναι και

ο Καραγκιόζης. Κάποτε που βρέθηκα στην Τουρκία, όπου έπαιξα Καραγκιόζη και μετά μου ζήτησαν να τους πω τη γνώμη μου, άκουσαν τα εξής: Για να λυθεί το πρόβλημα, πού ανήκει ο Καραγκιόζης, προτείνω στη μέση να βάλουμε το «σώμα του Καραγκιόζη» - έτσι κι αλλιώς οι επιτροπές των υπουργείων εχθρεύονται το πνεύμα του- στη μέση λοιπόν να βάλουμε το σώμα του, από τη μια άκρη ένα αιγυπτιακό σκυλί,από την άλλη ένα τούρκικο κι από την άλλη ένα ελληνικό, να δώσουμε το σφύριγμα κι όποιο

σκυλί δαγκώσει πρώτο το μεγαλύτερο κομμάτι, σ’ αυτό ανήκει ο Καραγκιόζης.

Η αίθουσα γέλασε και η διαφορά μας λύθηκε.

Εκεί φθάσαμε δηλαδή. Ενώ το πνεύμα του Καραγκιόζη, με την Αισώπεια κι αλα Ναστραδίν Χότζα και Χαλιμά διάθεση, ενώνει τα νερά της Μεσογείου, εμείς θέλουμε να τα εμφιαλώσουμε,ο καθένας ξεχωριστά, προς ιδίαν χρήση. Έλεος!...

Μακεδών: Τι σημαίνει το όνομα

Μακεδών: Τι σημαίνει το όνομα

Μία απ΄ τις βόρειες φυλές του Ελληνικού κόσμου ήταν αυτή των Μακεδόνων.Κατά τον Ηρόδοτο κατοικούσαν στην Πίνδο (οίκεε εν Πίνδω,Μακεδνόν καλεόμενον, Ηρόδ., Ι 56).Από κει,φαίνεται, κινήθηκαν ανατολικά,όπου και εγκαταστάθηκαν μόνιμα,δημιουργώντας το Βασίλειο των Μακεδό-νων.Λογικό είναι ότι δεν θα εγκατέλειψαν ποτέ την αρχική κοιτίδα τους ούτε τις σχέσεις τους με τους γειτονικούς Ηπειρώτες.Τρανή απόδειξη αποτελεί η Ολυμπιάδα,Πριγκίπισσα των Μολοσσών της Ηπεί-ρου,κόρη του Βασιλιά Νεοπτόλεμου B´,που έγινε σύζυγος του Βασιλιά Φιλίππου Β´ των Μακεδόνων και υπήρξε μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου [Γεννήθηκε στην Αρχαία Πασσαρώνα,στον σημερινό νομό Ιωαννίνων,το έτος 373 π.Χ.,και μεγάλωσε στο Αρχαίο Όρραον.Έζησε ως σύζυγος του Φι-λίππου Β´ στην Πέλλα και στις Αιγές (σημερινή Βεργίνα).Δολοφονήθηκε με λιθοβολισμό στην Πύδνα του Θερμαϊκού κόλπου με εντολή του Κάσσανδρου (στρατηγού και επιμελητή του Μα-κεδονικού θρόνου) το έτος 316 π.Χ.].

Στην ουσία,η οροσειρά της Πίνδου αποτελεί το φυσικό όριο ανάμεσα στα Ελληνικά φύλα της Η-πείρου και τους Έλληνες Μακεδόνες.

Υπάρχει,μάλιστα,και μία χαρακτηριστική ομοιότητα των δύο αυτών φύλων (Ηπειρωτών και Μακε-δόνων): χρησιμοποιούσαν,παράλληλα με την ελληνική,ιδιωματικό γλωσσικό κώδικα/τοπική διάλε-κτο.Πολλοί συγγραφείς αναφέρουν το Μακεδονιστί ομιλείν (ενίων δε και το μακεδονίζειν εκλιπόντων, Πλούτ. Αντ. 27 –  μακεδονίζοντάς τ΄ οίδα πολλούς των Αττικών διά την επιμιξίαν, Αθήν. 3, 122Α). Για τους Ηπειρώτες έχουμε την αναμφισβήτητη καταγραφή του Θουκυδίδη (σε πολ-λά σημεία στο βιβλίο Β) ότι Θεσπρωτοί,Μολοσσοί και Χάονες χρησιμοποιούσαν βαρβαρικό (δηλα-δή,διαφέροντος του κανονικού/καθιερωμένου) ιδίωμα.Η διάλεκτος αυτή θα περιοριστεί σταδιακά στον βορρά,στους ακρινούς Χάονες,κι όταν η εσχατιά αυτή του Ελληνισμού,περί τον 2^ο αι.,λάβει τον γεω-γραφικό προσδιορισμό Άρβανον (=Λευκά Όρη,Λευκή χώρα),αυτοί οι μεθόριοι Έλληνες θα χαρακτηριστούν τοπωνυμικά ως Αρβανίτες και το διασωσμένο γλωσσικό μόρφωμά τους ως Αρβανίτικα.

Το όνομα Μακεδών αποτελεί ελαφρά διαφοροποιημένη απόδοση του επιθέτου Μακεδνός,που σήμαινε μακρός,μακρύς,ψηλός.Άλλοι λεξικογράφοι το δίνουν και ως κωνικός,πυραμιδοειδής,δηλαδή ως ψηλός με αιχμηρή απόληξη.Ο Μανώλης Ανδρόνικος,καθηγητής μου Αρχαιολογίας στη Φιλοσοφική του ΑΠΘ,επέμενε ότι τα ονόματα Μακεδών και Μακεδνός προέρχονται από τη ρίζα μακ- (μηκ-, από εδώ μακρύς,μήκος,μακεστήρ [μακεστήρ μύθος, Αισχ. Πέρσες 698] κ.ά.), κάτι που,βέβαια,είναι οφθαλμοφανές και αυταπόδεικτο.

Η ισχυρή αυτή ένδειξη ότι οι Μακεδόνες υπερείχαν κατά το ύψος εξηγεί προφανώς και την χρήση του πολύ μακρού Μακεδονικού δόρατος,της σάρισας.

[Η σάρισα ήταν αρχαίο όπλο,ένα δόρυ μεγάλου μήκους,το βασικό επιθετικό όπλο της μα-κεδονικής φάλαγγας.

Η σάρισα ήταν κατασκευασμένη από σκληρό ξύλο κρανιάς,δέντρο που αφθονεί στα βουνά της δυτικής Μακεδονίας (της Άνω Μακεδονίας των αρχαίων).Η κρανιά φτάνει σε μεγάλο ύψος με ευθύ κορμό,παρέχοντας έτσι δόρατα με μεγάλο μήκος,σχετικά ελαφρά, με σκληρότητα και α-ντοχή.

Χαρακτηριστικό της σάρισας,το οποίο κυρίως διαφοροποιούσε τη μακεδονική από τις οπλιτικές φάλαγγες,ήταν το μήκος της.Αρχικά περίπου 5,5 μέτρα,έφτασε τον 2ο π.Χ. αιώνα τα 6,50 μέ-τρα.Είχε σιδερένια αιχμή και σαυρωτήρα στο αντίθετο άκρο,ως αντίβαρο και για να καρφώνεται στο έδαφος.Ο φαλαγγίτης τη χειριζόταν με τα δύο χέρια.

Η λέξη είναι άγνωστης ετυμολογίας και προφανώς αποτελεί κατάλοιπο ιδιωματισμού της μα-κεδονικής διαλέκτου ή λεξιδάνειο από τους γειτονικούς λαούς.Σάρισες ονομάζονταν τα μακε-δονικά δόρατα και προ του Φιλίππου, αυτός όμως είναι που επινόησε την αύξηση του μήκους τους και ως εκ τούτου δημιούργησε τη μακεδονική φάλαγγα.]

Τα ονόματα Μακεδών και Μακεδονία (=η χώρα των Μακεδόνων) είναι άρρηκτα συνυφασμένα με την ελληνική γλώσσα και την ελληνική ιστορία.Αποτελούν οργανικό τμήμα της ελληνικής αρχαι-ότητας,που μέσα από τον χρόνο,με αγώνες και αίμα,έφτασαν κραταιά ως βασικά δομικά συστατικά της σημερινής Ελληνικής οντότητας.Η προάσπιση με κάθε κόστος αυτών των ονομάτων αποτελεί εθνικό χρέος και η τυχόν αδιαφορία ή πλημμέλεια προστασίας τους συνιστά βαθειά προσβολή και προδοτική άρνηση των ιερών και όσιων της Ελληνικής ταυτότητάς μας.

Γιάννης Βασ. Πέππας, Φιλόλογος - Συγγραφέας