Ivan Illich, Κοινωνία χωρίς σχολεία pdf

 Είναι η εκπαίδευση το ίδιο πράγμα με τη μόρφωση;

Φυσικά και όχι.

Μέρα με τη μέρα μας μαθαίνουν αυτά που θα ’πρεπε να ξέρουμε, και είναι γεγονός ότι η εκπαίδευση μας έχει βαθιά επηρεάσει σε πολλά σημεία. Έτσι σήμερα έχουμε δύο μεγάλα ερωτηματικά. Ποιο είναι εκείνο το στοιχείο που έχει δώσει στην εκπαίδευση τόσο τεράστιο κύρος σ’ όλων των ειδών τα κοινωνικά συστήματα του κόσμου; Και δεύτερο, πώς επιδρά το εκπαιδευτικό σύστημα όταν αμφισβητείται η μορφωτική του λειτουργία.

Στις σημερινές κοινωνίες υπάρχει ένας κόσμος που ξαναγεννιέται και ψάχνει να βρει τις ρίζες της πραγματικής μόρφωσης (παράδοσης) μακριά από τη χιλιετή διαστρέβλωση των αξιών που έφεραν στη ζωή του τα «κατά συνθήκη ψεύδη» του τεχνητού κοινωνικο-εκπαιδευτικού συστήματος.

Ο Ιβάν Ίλιτς μας μιλάει, μέσα απ’ αυτό το ενδιαφέρον και πειστικό βιβλίο, προσπαθώντας να εξηγήσει ότι το σχολείο (εκπαίδευση) έχει αποκτήσει το κύρος που έχει γιατί είναι ένα από τα κυριότερα εργαλεία με τα οποία διατηρείται το υπάρχον στάτους κβό. Το βιβλίο αυτό είναι σήμερα μια κλασική πια ανάλυση του σχολείου και του εκπαιδευτικού συστήματος που κουβαλάει μαζί του και που δείχνει την καταστρεπτική επιρροή αυτού του θεσμού, πάνω στην ελεύθερη ανθρώπινη μόρφωση.

«Η κοινωνία χωρίς σχολεία» είναι ένα δοκίμιο που θα βοηθήσει τον αναγνώστη να γνωρίσει μιαν άλλη άποψη και να ξανασκεφτεί τις αξίες πάνω στις οποίες στήριξε μέχρι σήμερα τη ζωή του.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Εισαγωγή
Γιατί πρέπει να καταργήσουμε το σχολείο
Η φαινομενολογία του σχολείου
Ο εξαγιασμός της προόδου
Το θεσμικό φάσμα
Τα παράλογα λογικά σχήματα
Κυκλώματα μάθησης
Η αναβίωση του επιμηθεϊκού ανθρώπου
Παράρτημα

Κατεβάστε το βιβλίο πατώντας εδώ

Γιάννης Βασ. Πέππας: Έκθεση Ιδεών - Μια προσέγγιση στο θέμα (pdf)

Ξεκίνησα την καθηγητική μου πορεία (Σεπτέμβρης 1988) ως φροντι-στής.Δυο βδομάδες μετά ήρθε και ο πρώτος διορισμός μου ως ανα-πληρωτή σε Λύκειο της Αττικής.

Δίδασκα Έκθεση (Εκθεσάς) και Γραμματική της αρχαίας στον ΑΚΑ-ΔΗΜΟ,στην πλατεία Κάνιγγος (Κλεισόβης και Θεμιστοκλέους). Μόλις εννιά χρόνια πριν (καλοκαίρι 1979) ήμουν στον ΑΚΑΔΗΜΟ ως υποψήφιος.

Τότε,οι Πανελλήνιες Εξετάσεις διεξάγονταν τον Σεπτέμβριο.Ιούλιος και Αύγουστος ήταν ο (μόνος σχεδόν) χρόνος πυρετώδους και συστη-ματικής προετοιμασίας για τους υποψηφίους.Έδιναν εξετάσεις μόνο όσοι  είχαν πιθανότητα να περάσουν και οι επιλογές Σχολών ήσαν περιορισμένες.Οι υποψήφιοι λοιπόν,μπορεί να ήσαν λίγοι,αλλά ήσαν σοβαροί ως ανταγωνιστές.Έτσι,η εισαγωγή στα ΑΕΙ ήταν πραγματικά επιτυχία και όχι περίπου δεδομένη και αναμενόμενη,όπως έχει καταντήσει σήμερα.Οι εισαγόμενοι «έμπαιναν» εκεί που ήθελαν και διέθεταν εκ των πραγμάτων ικανότητες.Θυμάμαι,τότε,στην Φιλοσοφική έμπαινε ένας στους τέσσερις (ποσοστό επιτυχίας: 25%). Σταδιακά,το πράγμα χάλασε.Στίς εξετάσεις συμμετείχαν,σχεδόν υποχρεωτικά,όλοι και το ωραίο είναι ότι σχεδόν όλοι οι υποψήφιοι εισάγο-νταν,«πέρναγαν».Παρ΄ όλο το υποχρεωτικό και δεδομένο της σύνολης συνθήκης η λεγόμενη παραπαιδεία «φούντωσε» κι έφτασε να υποκαταστήσει το (κατ΄ όνομα…) Λύκειο.Συμπτώματα μιας ευρύτατης κι εξελισσόμενης ψυχοπαθολογίας της ελληνικής κοινωνίας μας,που λίγο-πολύ όλοι γνωρίζουμε και άπραγοι τα παρατηρούμε να ριζώνουν όλο και βαθύτερα.

Το 1979 ο ΑΚΑΔΗΜΟΣ στεγαζόταν στην διπλανή πολυκατοικία (Ακαδημίας 99),της οποίας το ισόγειο και οι δύο πρώτοι όροφοι φιλοξενούσαν τα γραφεία και τους αποθηκευτικούς χώρους όλων (μάλλον) των εταιρειών διακίνησης και εκμετάλλευσης κινηματογραφικών ταινιών στην Ελλάδα,γι΄ αυτό και το συγκρότημα ονομαζόταν χαριτωμένα ως «Μέγαρο Κινηματογράφου» (ή κάπως έτσι) !Στις αμέτρητες αίθουσες των υπολοίπων ορόφων του «Μεγάρου» ξεδιπλωνό-ταν ο ΑΚΑΔΗΜΟΣ,όπου εκατοντάδες υποψηφίων και πλήθος καθηγητών των εξεταζομένων μαθημάτων συναντιόντουσαν για τον κοινό στόχο.

Δίπλα (Τζωρτζ 26),βρισκόταν ένας άλλος φροντιστηριακός κολοσσός,η ΠΑΙΔΕΙΑ.Στο καθένα απ΄ τα δύο αυτά μεγαθήρια πρέπει να «φοιτούσαν» 1.000 και παραπάνω υποψήφιοι στο εν λό-γω δίμηνο! Το λέω αυτό για να δείξω ότι η έννοια του φροντιστηρίου τότε ήταν πρόσκαιρη και περιορισμένη,όχι μόνιμη και καθολική,όπως σήμερα… Έχει σημασία να καταλάβουμε την εποχή.

Δάσκαλοί μας ήσαν φοβεροί φιλόλοι,όπως: ο Μιλτ. Κηρυκόπουλος,ο Παν. Μουλακάκης,ο Γρυ-πάρης (μίλαγε άπταιστα …λατινικά!),ο Παρασκευόπουλος,ο Πασσάς κ.ά.Σημειώστε ότι οι προαναφερόμενοι δεν χρησιμοποιούσαν βιβλία! Ήξεραν όλα τα αποσπάσματα των αρχαίων κειμένων απ΄ έξω! Μια άλλη παράμετρος αυτής της διαφορετικής,όχι μακρινής,εποχής που η αξία είχε αντίκρυσμα και «πρόσωπο», τα πρότυπα ήσαν θετικά και ουσιώδη και η αριστεία δεν διαβαλλόταν απ΄ την μετριότητα,την οκνηρία και τη λαμογιά.

Μια τυχαία συνάντηση με τον Μιλτ. Κηρυκόπουλο με έφερε να διδάσκω εκεί που είχα υπάρξει ως διδασκόμενος.Η παρουσία μου αποτελούσε έμπρακτη απόδειξη της επιτυχημένης εργασίας του φροντιστηρίου! Θυμάμαι πάντα με συγκίνηση την παρουσίασή μου στα τμήματα απ΄ τον Μιλτ. Κηρυκόπουλο κατά την πρώτη μέρα της φροντιστηριακής χρονιάς.Συνέχισα ως Εκθεσάς, και μετά τον διορισμό μου,σε φροντιστήρια και ιδιαίτερα.Απ΄ το πλούσιο υλικό που είχα συγκε-ντρώσει (τράπεζα θεμάτων,τεχνικές ανάλυσης και ανάπτυξης κειμένου,επεξεργασία παρα-γράφου,προσέγγιση των δεδομένων,σύνθεση του ζητούμενου,αποδεικτική οργάνωση,παράλ-ληλη λογοτεχνική και δοκιμιακή υποστήριξη) σκεφτόμουν να εκδώσω ένα βιβλίο για την Έκ-θεση Ιδεών,βοήθημα για τους υποψηφίους.Τα εκθεσιολόγια που κυκλοφορούσαν ως τότε (έχω αρκετά) λειτουργούσαν ως υποδείγματα.Έδιναν θέματα που στην συνέχεια ανέπτυσσαν.Δεν θυμάμαι να υπήρχαν (ως το 1995,περίπου) βιβλία πάνω στη φυσιογνωμία,τη φιλοσοφία και τη μεθοδολογία της Έκθεσης.Συγκρότησα,έτσι,ένα καλούπι-μία μακέτα-ένα προσχέδιο πάνω στο οποίο θα οικοδομούσα την ως τότε πείρα μου.Αυτό το οργανωτικό προγραμματικό κείμενο (με τις απ΄ τη φύση του ατέλειες) παρουσιάζω εδώ.Είναι γραμμένο σε γραφομηχανή και παρ΄ όλο που συντάχτηκε πριν 26-27 χρόνια εκτιμώ ότι μπορεί να λειτουργήσει ως αρωγός σκέψης σε μαθητές και καθηγητές.Το εκθεσιολόγιο που σχεδίαζα δεν προέκυψε ποτέ.Το ξεκίνημα της αρθρογραφίας μου σε διάφορα έντυπα γρήγορα με οδήγησε σε άλλους συγγραφικούς δρόμους και την οριστική εγκατάλειψη κάθε φροντιστηριακής δραστηριότητας.

 

Στο ακόλουθο πολυμορφικό αρχείο (pdf) εκτός της εργασίας μου παραθέτω:

• μια επιλογή δοκιμίων για την Έκθεση Ιδεών από τον συνάδελφο Δημ. Πανουσάκη.Αν και είναι κραυγαλέα και προπαγανδιστικά αριστερόστροφη,δηλαδή μονόπλευρη και ελλειματι-κή,ωστόσο δίνει το στίγμα της παράπλευρης ενίσχυσης.

• ενδιαφέρον άρθρο στην Καθημερινή,κάπου στο 1995,του Σαρ. Καργάκου (υπήρξε ακριβο-πληρωμένος Εκθεσάς) για το ζήτημα της Έκθεσης στην δ/βάθμια εκπαίδευση και τις Εισαγω-γικές εξετάσεις.

• δύο,τέλος,ακόμα σχετικές αναφορές.

 

Κάντε λήψη του pdf πατώντας εδώ

 

Γιάννης  Βασ. Πέππας, Φιλόλογος-Συγγραφέας

10 Αυγούστου 2021

Γιάννης Βασ. Πέππας, Η θετική επίδραση της άσκησης pdf

 

Στο βιβλίο μου «Τα θρανία είναι παλιά» (2003) εί-χα συμπεριλάβει τέσσερις από τις πανεπιστημιακές εργα-σίες μου στο Ψυχολογικό-Παιδαγωγικό της Φιλοσοφικής του Α.Π.Θ.Εκτενείς, τεκμηριωμένες μελέτες που είχαν τύ-χει της θερμής ανταπόκρισης των τότε καθηγητών μου, αλλά και πολλών αναγνωστών,μετά τη δημοσίευσή τους.

Το 2019,απρόσμενα,βρήκα σε ξεχασμένο φάκελο στην βιβλιοθήκη μου τρεις ακόμα εργασίες από την ίδια περίο-δο,αξιόλογες,αν και οι δύο ήσαν περιορισμένες:

1. Ψυχοθεραπεία των παιδιών σύμφωνα με ψυχαναλυτική άποψη

2. Η θετική επίδραση της άσκησης

3. Περιφερειακή όραση

Αυτά τα θέματα παρουσιάζω σε τούτο το πολυμορφικό αρχείο (pdf).

Οφείλω ξεχωριστές ευχαριστίες στην ανιψιά μου Κατερίνα-Μαρία Περιάλη για την βοήθειά της στην ψηφιοποίηση των κειμένων.Χωρίς αυτήν το παρόν τομίδιο δεν θα είχε δημιουργηθεί.

Κάντε λήψη του βιβλίου πατώντας εδώ

 Γιάννης Βασ. Πέππας, Φιλόλογος

Γιάννης Βασ. Πέππας, Τα θρανία είναι παλιά... (2003) pdf

Κάντε λήψη του βιβλίου:

 Γιάννης Βασ. Πέππας, Τα θρανία είναι παλιά... (2003)

Η σαθρότητα του εκπαιδευτικού συστήματος

Η σαθρότητα του εκπαιδευτικού συστήματος

Α

ς δούμε τα κύρια σημεία απ΄ την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των φετινών εισαγωγι-κών εξετάσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (δημοσιοποιήθηκαν στις 31-8-2020):

• εισήχθη το 88% των υποψηφίων (!)

• η κατρακύλα των (λέμε τώρα) βάσεων υπήρξε μεγαλύτερη  από ποτέ και σε πολλές περιπτώσεις θεαματικά δραματική. Μαθητές που η μέση  επίδοσή τους ήταν πολύ κάτω από Δέκα (10) εισήλθαν σωρηδόν και θριαμβευτικά στα αναρίθμητα ανά την χώρα πανε-πιστημιακά (λέμε τώρα) τμήματα. Μάλιστα,στο Δασοπονίας Καρπενησίου εισήλθε φωστήρας και φέρελπις επιστήμων με μέση βαθμολογία 0,6, δηλαδή ούτε καν Μονάδα (01). (!!)

Τι σημαίνουν τα παραπάνω:

1. Πρώτα-πρώτα,ότι όλοι περνάνε/εισάγονται. Ακόμα και αδιάφοροι ή συμμετέχοντες καθαρά για πλάκα. Αυτό το 12% που καταφέρνει (πρόκειται για επίτευγμα,πράγματι) να μην ανακατευτεί τελικά στο πανηγύρι έχει κάνει αστοχίες στη συμπλήρωση του μηχανογραφικού.  Αυτό,γιατί υπήρξαν τμήματα που δεν καλύφθηκε η οργανική πληρότητά τους. Αν οι υποψήφιοι κατέθεταν τις επιλογές τους με πιο φροντισμένο και συνετό τρόπο και με πληροφόρηση για την δυναμική και την ζήτηση που έχει το κάθε ανά την Ελλάδα τμήμα,τότε,ναι,θα είχαμε την φανταστική επίδοση ολικής εισαγωγής πάντων των υποψηφίων στα Α.Ε.Ι. (!) [Ποτέ δεν είναι αργά,βέβαια…]

Δηλαδή,δεν θα έπρεπε να μιλάμε για Εισαγωγικές Εξετάσεις,αλλά για Κατατακτήριες Εξετάσεις (ή μήπως για φαινομενικές;). Κάπως έτσι…

Το αδιέξοδο και θλιβερό του πράγματος βεβαιώνεται κι από τούτα τα στοιχεία,παρμένα απ΄ την απέναντι όχθη:

• το 25%,περίπου,των φοιτητών,σύμφωνα με ανακοινώσεις του ΥΠ.Ε.Π.Θ.,εγκαταλείπουν τις σπου-δές τους.Αυτό,βέβαια,προκύπτει ως απόλυτα φυσικό και λογικό.Όταν εισάγεσαι στο Πολυτεχνείο με 12 και σε τμήματα της Φιλοσοφικής με 08 είναι νομοτελειακά προκαθορισμένο πως μόνο με κάποιου είδους θαύμα θα μπορέσεις ν΄ ανταποκριθείς στο επίπεδο σπουδών και ν΄ αποφοιτήσεις.

Εδώ,να σημειώσω ότι,όπως γραφόταν σε μελέτες δημοσιευμένες στο περιοδικό της Ο.Λ.Μ.Ε. Λόγος και Πράξη (μεταφέρω τα στοιχεία από μνήμης^. δεν γνωρίζω αν εκδίδεται ακόμα το περιοδικό), ανάλογο ποσοστό (25%) μαθητών της β΄βάθμιας εγκατέλειπε το σχολείο την δεκαετία του 1990, ακόμα και στην Αττική,και σε συνοικίες της Αθήνας! Επρόκειτο,δηλαδή,για φαινόμενο γενικευμένο κι όχι γεωγραφικά και κοινωνικά περιορισμένο (όπου θα μπορούσε να αναλυθεί,ενδεχομένως,με ταξικά κριτήρια).

• Το 2020 ο αριθμός των λιμναζόντων φοιτητών στην Ελλάδα εκτινάχθηκε στο αστρονομικό ύψος/μέγεθος των 250.000! Ως λιμνάζοντες χαρακτηρίζονται οι φοιτητές που έχουν (υπερ)συμπληρώσει τα έτη σπουδών της Σχολής τους χωρίς να έχουν πάρει  πτυχίο.Προηγουμένως εκαλούντο αιώνιοι φοιτητές. Φαίνεται,τελικά,επιλέχθηκε να τους προσδιορίσει επισήμως ένας όρος σχετικός με στα-σιμότητα,με βάλτωμα…

Εξελίσσεται,αναμφίβολα,ένα  ογκούμενο ακτινωτό κι αγκαθωτό εκπαιδευτικό και κοινωνικό πρό-βλημα.Αν λάβουμε υπ΄ όψιν δε,ότι οι πτυχιούχοι (και μεταπτυχιακοί) φλερτάρουν με την ανεργία και εσχάτως οδηγούνται ή εξαναγκάζονται σε μετανάστευση (από δική τους αντιπατριωτική επιλο-γή ή την ανικανότητα και τον κοντόθωρο παραγωγικό σχεδιασμό του ελληνικού πολιτικού συστή-ματος),τότε θα μπορούσαμε να μιλήσουμε και για σύνθετο εθνικό ζήτημα.

Οι Έλληνες πολίτες,ο καθένας από μας δηλαδή,φαίνεται να μην έχουν αντιληφθεί την οξύτητα της  κατάστασης.Όλες σχεδόν οι οικογένειες στέλνουν τα παιδιά  τους σε φροντιστήρια με παθιασμένη προσδοκία και φιλοδοξία να μπουν στο πανεπιστήμιο.Ακόμα και  στον δύσκολο καιρό της οικονομι-κής  κρίσης η λεγόμενη παρα-παιδεία δεν μετατοπίστηκε απ΄ το ανθηρό και προσοδοφόρο ύψωμά της,έστω κι  αν οι  απαιτήσεις/τιμές της μειώθηκαν.Η ελληνική κοινωνία παραμένει απελπιστικά  καθηλωμένη σε στερεότυπα και οραματισμούς ανέλιξης των δεκαετιών του 1950 και 1960,όπου οι σπουδές και η διά αυτών εργασιακή αναβίβαση και βελτίωση θέσης στην κοινωνική διαστρωμάτω-ση αποτελούσε μονόδρομο.Ο φρέσκος αέρας δεν πολυκυκλοφορεί,φαίνεται,στα σύγχρονα ελληνικά δώματα.Οι  νέες γενιές δε,μοιάζουν τόσο γοητευμένες και μαγεμένες με το παλιό ώστε τα πράγμα-τα γενικώς να φαντάζουν από αμετακίνητα έως εναλλασσόμενα,όχι εξελισσόμενα προς το καλύ-τερο πάντως.

Σε όλο αυτό το στενάχωρο πλέγμα η κοινότητα των εκπαιδευτικών,που θα μπορούσε ως δυναμική συνιστώσα του θέματος να διαδραματίσει ουσιώδη ρόλο στην ομαλοποίησή του,απουσιάζει εκκω-φαντικά.Ο κλάδος αυτός έχει από καιρό ησύχως δημοσιοϋπαλληλοποιηθεί,αυτοπεριοριζόμενος σε έναν άχαρο κι άψυχο ρόλο αδιαμαρτύρητου διεκπεραιωτή.

Έτσι,ο μόνος που απομένει παράγοντας για να δώσει ή να χαράξει κάποιες διεξόδους στο όλο τέλ-μα,καθοριστικός και καίριος εκ των πραγμάτων,είναι το επίσημο Κράτος ή,για να το πούμε καλύ-τερα,το ανακυκλούμενο πολιτικό προσωπικό που εναλλάσσεται στην νομοθέτηση και την δημόσια διοίκηση.Καταλήγουμε,δηλαδή,στην κωμικοτραγική διαπίστωση αναμονής επίλυσης ενός κεντρι-κού λαϊκού προβλήματος από …τον δημιουργό του!

Το ίδιο το Ελληνικό Κράτος μας (δηλαδή η αναθεωρητική ιδεολογία που διακρίνει τους εκφραστές του) είναι αυτό που απ΄ την Μεταπολίτευση και δώθε ευθύνεται για την περίπλεξη (αποδιοργάνω-ση;) του εκπαιδευτικού συστήματος και στο κατάντημά του σε μια παραφυάδα άγνωστης εξέλι-ξης.Αυτό υποβίβασε (ως απλοποίηση,τάχα) το Πρόγραμμα Σπουδών στα Λύκεια.Αυτό,σε συνεχές ξέσπασμα λαϊκισμού,γέμισε την επικράτεια Πανεπιστημιακά τμήματα αναντίστοιχα με την πραγ-ματική οικονομική ζωή κι ανάγκη του τόπου.Αυτό,τέλος,στέκεται ανήξερο απέναντι στα αποτελέ-σματα των Πανελλαδικών,βλέπει τα Α.Ε.Ι. να γεμίζουν με μετριότητες και κρίσιμο ποσοστό της δη-μιουργικής νεολαίας μας να ξενιτεύεται κι αναρωτιέται αναστενάζοντας: τι έχουν τα έρμα και ψοφάνε;

Γιάννης Βασ. Πέππας, Φιλόλογος - Συγγραφέας

Η σπουδαιότητα του να πλάθεις ζωές!

Σε εκείνους τους καθηγητές που μας έκαναν καλύτερους ανθρώπους

Την έλεγαν Ελένη, έτσι μας είχε συστηθεί· μπήκε μέσα στην αίθουσα και τα παιδικά μας μάτια την καταβρόχθισαν με την περιέργειά τους.Είχε σγουρά μαλλιά, ήταν χαμογελαστή, υποστηρικτική και πάντα χαρούμε-νη.

Δε θυμάμαι αν ήταν όντως τόσο όμορφη όσο μου έμοιαζε, δε θυμάμαι καν αν ήταν πράγματι τόσο υπέροχη δασκάλα όσο πίστευα· δε θυμάμαι αν όσα έμαθα τα έμαθα αποκλειστικά από αυτήν ή έβαλαν το χεράκι τους κι όλοι εκείνοι οι καθηγητές που ακολούθησαν, θυμάμαι όμως με απόλυτη ακρίβεια πως η δασκάλα μου αυτή με έκανε να αγαπάω το σχολείο και πως η ίδια γυναίκα με έκανε να θέλω να γίνω καθηγήτρια κι η ίδια, κι αυτό, όπως και να το κάνουμε, κάτι έχει να λέει.

Ακολούθησαν κι άλλοι, όχι πολλοί, μα ακολούθησαν· ξέρεις, σε μια χώρα που αποτελείται κατά 70% από δικηγόρους, γιατρούς και καθηγητές, παράγεται γενικότερα πολύ περισσότερη διάνοια απ’ όση μπορεί να καταναλωθεί, μα κανέ-να άθροισμα μονάδων iq δε διασφαλίζει μεταδοτικότητα ή δυνατότητα αφύπνισης των υπαρχόντων πολωμένων απ’ τη θρησκεία και την «αθάνατη ελληνική οικογένεια που τα ξέρει όλα» μυαλών. Τρεις-τέσσερις θα ήταν με λίγα λόγια στην τόσο μακρόχρονη πορεία μου στην ελληνική παιδεία, κάπου τόσοι υπολογίζω να ήταν και για εσένα, και να ξέρεις πως αν ισχύει κάτι τέτοιο είμαστε απ’ τους τυχερούς γιατί άλλοι δε συνάντησαν ούτε τόσους.

Επειδή όλοι, κάπως κάπου, κάποτε στη ζωή μας είχαμε την τύχη να γνωρίσουμε ένα δάσκαλο ή καθηγητή που δε φρόντισε απλά να μας διδάξει πως ένα κι ένα κάνει δύο, μα φρόντισε να μας διδάξει πως η μάθηση είναι κάτι πολύ παραπάνω από στείρα αποστήθιση και γνώσεις που υπάρχουν γραμμένες σε βιβλία· ήταν οι άνθρωποι εκείνοι που έγιναν καθηγητές όχι απλά με το πτυχίο τους, μα επειδή έμφυτα γνώριζαν πως αυτό που χρειάζονται τα παιδιά δεν υπήρξε ποτέ γραμμένο σε εγκυκλίους και πλάνα ύλης, υπήρχε όμως μέσα τους και θεώρησαν μοναδικό χρέος της σταδιοδρομίας τους να σε κάνουν να σκεφτείς κι όχι να ακολουθήσεις το παράδειγμά τους.

Ήταν οι άνθρωποι εκείνοι που καμιά φορά έλεγαν «δεν ξέρω», «θα το ψάξω και θα σου πω», «πολύ καλή ερώτηση μα δεν μπορώ να σου απαντήσω στα σίγουρα», που τσαλακώθηκαν μπροστά στους μαθητές τους, που παράβλεπαν απουσίες ή έβαζαν ένα-δυο βαθμούς παραπάνω συνωμοτικά για να μη μείνεις στην τάξη, που ήξεραν να ξεχωρίζουν το δημιουργικό χάος απ’ το χάος σκέτο και δεν κατέφυγαν ποτέ σε τιμωρίες για να υπογραμμίσουν στο ακροατήριό τους ποιος είναι το αφεντικό εκεί μέσα, καθώς δεν είδαν ποτέ τους κάποιο αφεντικό στην αντανάκλασή τους στην τζαμαρία της αίθουσας κι επειδή έγιναν εκπαιδευτικοί γιατί το έλεγε η καρδούλα τους κι όχι ο μπαμπάς τους.

Είναι οι καθηγητές εκείνοι που δε συμπάθησαν ποτέ την έδρα και το τεφτέρι με τα ονόματα, που δεν είχαν αρχηγικές τάσεις και σύνδρομα, που δεν είπαν ποτέ «βγάλτε μια κόλλα χαρτί». Είναι εκείνοι που αντιπαθούσαν τις εξετάσεις και τα διαγωνίσματα, που είχαν καλλιεργημένη την ενσυναίσθησή τους κι απέφευγαν συστηματικά οτιδήποτε γεννούσε άγχος και δεν προήγαγε την ελεύθερη σκέψη, χωρίς να φοβούνται το ξεβόλεμα και το παραστράτημα απ’ τις to do list του υπουργείου.

Είναι οι σπάνιοι εκείνοι άνθρωποι που πάντα έβρισκαν τα λάθη σου λογικά γιατί ήξεραν πώς σκέφτεσαι, γιατί είχαν το σπάνιο χάρισμα να θυμούνται πώς δουλεύει το παιδικό, το εφηβικό μα και το κουρασμένο ενήλικο μυαλό, ήξεραν πώς να μην κρίνουν, να προσαρμόζονται, να διευκολύνουν· που αν δε μάθαινες με τον τρόπο που δίδασκαν, δίδασκαν με τον τρόπο που μαθαίνεις, που έκοβαν κι έραβαν το μάθημά τους στα μέτρα σου κι ουδέποτε σου ζήτησαν να χωρέ-σεις εσύ στα δικά τους πατρόν. Άλλωστε άνθρωποι σαν αυτούς ξέρουν καλά πως τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα όταν νιώθουν αποδεκτά, όταν δεν κάνουν μόνο λάθη, όταν συμπαθούν το δάσκαλό τους κι ακόμα καλύτερα όταν γνωρί-ζουν πως τους συμπαθεί κι αυτός

Ήταν όλοι εκείνοι οι εκπαιδευτικοί που σου έδιναν συγχαρητήρια κάθε φορά που έκανες κάτι με το δικό σου τρόπο και δεν ακολουθούσες τη δική τους πεπατημένη, που δε σε μάλωναν για το γραφικό σου χαρακτήρα, που στόχευαν στην πρόοδο κι όχι στην τελειότητα. Είναι όλοι εκείνοι οι άνθρωποι που προάγουν την πεποίθηση πως η διδασκαλία, όταν γίνεται σωστά, είναι αγάπη, είναι νοιάξιμο, είναι «εγώ είμαι εδώ», είναι «μπορείς». Όχι, δεν είναι εύκολο όπως πολλοί θέλουν να πιστεύουν, είναι δύσκολο, ίσως είναι και το πιο δύσκολο επάγγελμα από όλα,αρκεί να το λειτουρ-γείς, να μην το κάνεις διαδικαστικά.

Όλοι είχαμε λοιπόν έναν τέτοιο δάσκαλο στη ζωή μας· έναν άνθρωπο που δε μας μεταλαμπάδευσε απλά γνώσεις, μας έκανε και καλύτερους ανθρώπους, μας βοήθησε να ανακαλύψουμε τις κλίσεις μας, μας μάλωνε με βλέμματα κι όχι με φωνές ή τιμωρίες, μας έκανε να αγαπάμε το σχολείο ακόμα κι αν δεν ήμασταν καλοί μαθητές. Όχι, δεν είναι εύκολο, ας λένε εκείνοι που δεν ξέρουν. Ξέρεις γιατί; Επειδή η σπουδαιότητα του να είσαι εκπαιδευτικός είναι πως πλάθεις ζωές, πως έχεις στα χέρια σου το μέλλον· κι επειδή η δυσκολία του να είσαι εκπαιδευτικός είναι ακριβώς η ίδια.

Φρόσω Μαγκαφοπούλου

Στην αγαπημένη μου Σοφία Φ.

Γ.Β. Πέππας

Έλενα Κασσωτάκη, Ο μαγικός κόσμος του Καραγκιόζη (2009) pdf

Πρόκειται για μία θαυμάσια έκδοση του Δήμου Αχαρνών που φω-τίζει απόλυτα τις ιστορικές ρίζες του Καραγκιόζη,την οργανική ένταξή του στην Ελληνική κουλτούρα και την δυναμική πορεία του ως τις σύγχρονες μέρες,τις τόσο αντίξοες για τη λαϊκή τέχνη και τις δημόσιες παραστάσεις της.Πράγματι,εξαιρετικό πόνημα! 

Κάντε λήψη της εργασίας πατώντας τον ακόλουθο τίτλο: 

Έλενα Κασσωτάκη, Ο μαγικός κόσμος του Καραγκιόζη

Κατεβάστε,ακόμα: 

Οι κυριότερες φιγούρες του Ελληνικού Θεάτρου Σκιών

Σε ποια χώρα ανήκει ο Καραγκιόζης;

Tου ΓΙΑΝΝΗ ΒΟΥΛΤΣΙΔΗ

Θρακιώτης Σκηνοθέτης - Καραγκιοζοπαίχτης

Σε ποια χώρα ανήκει ο Καραγκιόζης: Αυτό είναι το σωστό ερώτημα, ή σε ποιον

ευρύτερο χώρο ανήκει ο Καραγκιόζης και σε ποιόν ακόμα ευρύτερο χώρο ανήκει, το θέατρο σκιών γενικότερα:

Η χρήση της σκιάς απ’ ό,τι φαίνεται χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά σε θρησκευτικές

τελετές. Μέσω θρησκευτικών ηρώων που παρίσταναν οι ιερείς, μυούσαν το «κοινό» τους,στα μυστήρια των θείων ενώσεων. π.χ. Διόνυσος-Περσεφόνη στα Καβείρια της Σαμοθράκης.

Από τη θρησκευτική χρήση περάσαμε στη θεατρική κι αυτό έγινε σε πολλές περιοχές του κόσμου (Κίνα, Ινδία κλπ). Ο «Καραγκιόζης» ως «Καραγκιόζης», κεντρικός ήρωας ενός συγκεκριμένου θεάτρου Σκιών, φαίνεται να παρουσιάσθηκε στην Αίγυπτο, με

πρωτομάστορα Καραγκιοζοπαίχτη έναν Πέρση ποιητή, τον Σεΐχη Κιουστερί.

Ακόμα και σήμερα οι Τούρκοι Καραγκιοζοπαίχτες, κάνουν επίκληση στο πνεύμα του Κιουστερί, πρίν αρχίσει κάθε παράσταση, να παραστεί, να συνδράμει την έμπνευσή τους… Ακόμα και σήμερα.

Γιατί, όπως αναφέρουν οι πηγές,ο Σελήμ Α’ όταν κατέλαβε την Αίγυπτο

«κατέλαβε και τον Καραγκιόζη» και τον μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη.Κι από κει κάθε μιλέτ ανέπτυξε τον δικό του,με προεξάρχοντες σ’ αυτή τη δουλειά τους

Γύφτους, κάτι που επιμελημένα αποσιωπείται.

Όλοι βέβαια γνωρίζουν πως ο κεντρικός μας ήρωας είναι Γύπτος, από την Αίγυπτο!

Βέβαια το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας δεν θέλει να το γνωρίζει και τρέχει ναυποκατηγορία του αστείου, και αστεία είναι μόνο

η αφιλοσόφητη και επιπόλαια αποδοχή αυτής της άποψης από την Ουνέσκο και η επικύρωσή της με σφραγιδόλιθο, ως τούρκικο προϊόν! Να το χαίρεσθε.

Όσο Μακεδόνες είναι οι Σλάβοι, τόσο «αποκλειστικά» τούρκικο προϊόν είναι και

ο Καραγκιόζης. Κάποτε που βρέθηκα στην Τουρκία, όπου έπαιξα Καραγκιόζη και μετά μου ζήτησαν να τους πω τη γνώμη μου, άκουσαν τα εξής: Για να λυθεί το πρόβλημα, πού ανήκει ο Καραγκιόζης, προτείνω στη μέση να βάλουμε το «σώμα του Καραγκιόζη» - έτσι κι αλλιώς οι επιτροπές των υπουργείων εχθρεύονται το πνεύμα του- στη μέση λοιπόν να βάλουμε το σώμα του, από τη μια άκρη ένα αιγυπτιακό σκυλί,από την άλλη ένα τούρκικο κι από την άλλη ένα ελληνικό, να δώσουμε το σφύριγμα κι όποιο

σκυλί δαγκώσει πρώτο το μεγαλύτερο κομμάτι, σ’ αυτό ανήκει ο Καραγκιόζης.

Η αίθουσα γέλασε και η διαφορά μας λύθηκε.

Εκεί φθάσαμε δηλαδή. Ενώ το πνεύμα του Καραγκιόζη, με την Αισώπεια κι αλα Ναστραδίν Χότζα και Χαλιμά διάθεση, ενώνει τα νερά της Μεσογείου, εμείς θέλουμε να τα εμφιαλώσουμε,ο καθένας ξεχωριστά, προς ιδίαν χρήση. Έλεος!...

Άννα Τζιροπούλου Ευσταθίου, Έλλην λόγος, 2003 pdf

ΕΛΛΗΝ ΛΟΓΟΣ

ΠΩΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΕ ΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΛΟΓΟ

ΤΖΙΡΟΠΟΥΛΟΥ-ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΑΝΝΑ

Ό,τι είχε διευκρινισθεί και τονισθεί στην εισαγωγή του βιβλίου «Πώς η ελληνική γονιμοποίησε τον ευρωπαϊκό λόγο» το ίδιο ακριβώς ι-σχύει και για το «Πώς η ελληνική γονιμοποίησε τον παγκόσμιο λόγο». Δηλαδή το βιβλίο αυτό δεν είναι μόνο ένα λεξικό. Είναι μια εργασία η οποία ενώ περιέχει ένα όσο το δυνατόν πληρέστερο ε-πτάστηλο ευρωπαϊκό λεξικό,καθώς και εκτενείς αναφορές σε δι-άφορες γλώσσες Ανατολής και Δύσης, φιλοδοξεί να διαβασθεί και να μελετηθεί σαν ιστορία... σαν περιπέτεια των λέξεων... σαν «ταξιδιωτικό» του ελληνικού λόγου και Λόγου... σαν «μυθιστορία» της ελληνικής γλώσσας. (...)

(ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ)

Κάντε λήψη του βιβλίου πατώντας εδώ.

Γιάννης Βασ. Πέππας, Μια σχολική δημοσκόπηση για τη γιορτή του Πολυτεχνείου pdf

  

Το ζωντάνεμα της σχολικής διαδικασίας φαντάζει και ίσως να είναι ουτοπικό στις στυγνές κερδοσκοπικές μέρες μας. Όχι όμως για ό-λους.
Οι δάσκαλοι-ποιητές,οι Πατροκοσμάδες της πληροφορικής εποχής να τραβήξουν μπροστά.Οι λίγοι γράφουν την Ιστορία.Οι περισσό-τεροι καταναλώνονται με τη βιβλιογραφία της. 

Διαβάστε - Κάντε λήψη: 

Γιάννης Βασ. Πέππας, Μια σχολική δημοσκόπηση για τη γιορτή του Πολυτεχνείου

Γιάννης Βασ. Πέππας, Η ισότητα ευκαιριών στην ελληνική εκπαίδευση (2003)

Τα δεδομένα αυτής της εργασίας των νεανικών μου χρόνων φτάνουν σχεδόν ως το 2000.Αν και τα ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία στο "σύγχρονο" ελληνικό σχολείο έχουν μεταβληθεί από το 1965-70,το ελληνικό εκπαι-δευτικό σύστημα παραμένει πελαγωμένο και,μάλιστα, μετά την πολιτική εξέλιξη του Ιανουαρίου 2015,ηχηροί αναχρονισμοί το εκτρέπουν σε οπισθοδρόμηση.
Εκτιμώ ότι ο ιστορικός μελετητής θα βοηθηθεί απ΄ την εργασία μου Η ισότητα ευκαιριών στην ελληνική εκπαίδευση (κάντε λήψη πα-τώντας εδώ).
Στο παρουσιαζόμενο εδώ pdf χρησιμοποίησα απαράλ-λακτη τη φόρμα που είχα στο τυπογραφείο το 2003.

Γιάννης Βασ. Πέππας, Φιλόλογος - Συγγραφέας

Πηνελόπη Δέλτα,Στα μυστικά του Βάλτου (1937)

Στις αρχές του 20ού αιώνα,κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα,η λίμνη των Γιαννιτσών αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα πεδία των σφοδρών ελληνοβουλγαρικών συγκρούσεων.
Στο πασίγνωστο ιστορικό μυθιστόρημά της «Στα Μυστικά του Βάλτου» (1937),η λογοτέχνιδα Πηνελόπη Δέλτα (1874-1941) αποτυπώνει τα δρα-ματικά γεγονότα της περιόδου αυτής και μεταφέρει νοερά τους ανα-γνώστες στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία των αρχών του 20ού αιώ-να.
Εκεί,στη βαλτώδη λίμνη των Γιαννιτσών,ελληνικά αντάρτικα σώματα και βούλγαροι κομιτατζήδες συγκρούονται ανηλεώς ενόσω επιχειρούν να επιβάλουν την κυριαρχία τους στην περιοχή,υπό την ανοχή των Οθω-μανών.
Η Δέλτα καταφέρνει να συνδυάσει υποδειγματικά τις πηγές και τα ιστο-ρικά αρχεία με το μύθο,σε ένα κείμενο συνεκτικό και εξαιρετικά ενδια-φέρον.Οι γλαφυρές περιγραφές,οι μάχες,τα μυστήρια,οι αποδράσεις,οι προδοσίες και οι παγίδες του εχθρού ζωντανεύουν το κλίμα της εποχής και συναρπάζουν τους αναγνώστες του μυθιστορήματος.
Αυτοί παρακολουθούν τον ηρωικό αγώνα που δίνουν στην περιοχή της λίμνης των Γιαννιτσών δύο εξέχοντες Μακεδονομάχοι,ο καπετάν Άγρας (ο υπολοχαγός Τέλλος Άγρας ή Σαράντος Αγαπηνός,όπως ήταν το πραγ-ματικό όνομά του) και ο καπετάν Νικηφόρος (ο ανθυποπλοίαρχος Ιωάννης Δεμέστιχας),με την πολύτιμη συνδρομή δύο παιδιών,του Αποστόλη και του Γιοβάν.
Η πόλη των Γιαννιτσών αποτίναξε τελικά τον αβάσταχτο ζυγό του κατακτητή στις 20 Οκτωβρίου 1912,κατά τη διάρκεια του Α' Βαλκανικού Πολέμου,όταν ο Ελληνικός Στρατός,έπειτα από διήμερη μάχη με τον Τουρκι-κό Στρατό,απελευθέρωσε την ευρύτερη περιοχή.
Η λίμνη των Γιαννιτσών πάλι,το άλλοτε θέατρο άγριων μαχών μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων,αποξηράν-θηκε (το έργο ολοκληρώθηκε το 1937) και τη θέση της κατέλαβε ένας εύφορος κάμπος,που παράγει βαμβά-κι,δημητριακά,κηπευτικά,τεύτλα και καπνά.
Σε ανάμνηση της ιστορικής μάχης των Γιαννιτσών και της απελευθέρωσης της πόλης από τον τουρκικό ζυγό ανεγέρθηκε το 1926 ηρώο του γλύπτη Γρηγορίου Ζευγώλη,στην ανατολική είσοδο της πόλης,επί της Εγνα-τίας Οδού.
Η τριαδική,πυραμιδοειδής σύνθεση από ορείχαλκο,το «Μαύρο Άγαλμα»,όπως το αποκαλούν οι κάτοικοι της πόλης εξαιτίας του μελανού στιλβώματός του,αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα της ελληνικής γλυπτικής του Μεσοπολέμου.
......

Βαγγέλης Στεργιόπουλος

Κάντε λήψη - διαβάστε: 

Πηνελόπη Δέλτα,Στα μυστικά του Βάλτου (1937)

Γιατί χρειάζονται τα Θρησκευτικά

Γιατί χρειάζονται τα Θρησκευτικά

Αν πρόκειται να περάσεις Πανελλήνιες, τρέχεις όλη μέρα από το σχολείο στο φροντιστήριο και ξέρεις πως αν μπορείς να γλιτώσεις μία ώρα την εβδομάδα, θα το κάνεις. Θα ζητήσεις απαλλαγή από τα θρησκευτικά κι ας μην είσαι άθεος ή ετερόδοξος. Θα αδιαφορήσεις και για τη λογοτεχνία από τη στιγμή που ξέρεις ότι δεν πρόκειται να εξετασθείς επί του θέματος. Αν μάλιστα έχεις συμπληρώσει τα 17 σου, άρα θεωρείσαι ενήλικος από τον νόμο, και δεν χρειάζεσαι καν τη συγκατάθεση των γονέων σου για να απαλλαγείς, τότε δεν το σκέφτεσαι. Βάσει αυτής της λογικής ο τελειόφοιτος έχει τη διακριτική ευχέρεια να διδάσκεται ό,τι τραβάει η όρεξή του. Τότε ποίο το νόημα της γενικής παιδείας;

Αυτή είναι η χρησιμοθηρική απάντηση στη συζήτηση που άνοιξε μια δήλωση της κ. Αναγνωστοπούλου σε ραδιοφωνικό σταθμό. Η ίδια προσπάθησε να την περιβάλλει με δημιουργική ασάφεια στη συνέχεια, όμως η συζήτηση άνοιξε. Γιατί χρειάζονται τα θρησκευτικά στην εκπαίδευση; Αλλέως πώς: σε τι χρειάζονται τα θρησκευτικά; Η απάντηση της επίσημης εκκλησίας είναι ότι η ορθοδοξία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του ελληνισμού. Θα συμφωνήσω, όπως θα συμφωνήσω ότι το παιδί από το δημοτικό θα πρέπει να αποκτά το αίσθημα της χριστιανικής ηθικής, τον διαχωρισμό του καλού και του κακού, τον σεβασμό στον πατέρα σου και τη μητέρα σου.

Η προαιρετική διδασκαλία των θρησκευτικών, με το επιχείρημα της ανεξιθρησκίας, μπορεί να τανύζει τις χορδές της προοδευτικής ψυχής, δεν παύει όμως να αποτελεί την άλλη πλευρά του νομίσματος. Όπως η αθεΐα είναι η άλλη πλευρά της πίστης. Το ζήτημα είναι λίγο πιο περίπλοκο. Η Βίβλος, η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη, είναι ένας από τους πυλώνες του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Οι επιστολές του Παύλου είναι από τα σημαντικότερα κείμενα της γλώσσας μας, κείμενα γραμμένα από Ρωμαίο πολίτη που έμαθε τα ελληνικά ως ξένη γλώσσα. Το ζήτημα δεν θα λυθεί αν αντικατασταθούν τα θρησκευτικά με τη θρησκειολογία ή την ιστορία των θρησκειών. Χριστιανισμός πρέπει να διδάσκεται.

Η Εκκλησία πρώτη θα έπρεπε να επεξεργαστεί τρόπους για να απαλλαγεί η διδασκαλία των Θρησκευτικών από την προσήλωση στη δογματική τυπολατρία. Θα μου πείτε όλο το εκπαιδευτικό σύστημα, από τον Πλάτωνα ως τον Βιζυηνό, κι από την Αλγεβρα ώς τη Φυσική στηρίζεται στην τυπολατρική παπαγαλία. Γιατί να εξαιρεθούν τα θρησκευτικά; Και γιατί σε λίγα χρόνια, καιρού επιτρέποντος, να μη μετατραπεί και η διδασκαλία των αρχαίων σε προαιρετική; Λυπάμαι αλλά το ζήτημα που άνοιξε, αν άνοιξε, δείχνει την ανικανότητά μας όχι μόνον να σχεδιάσουμε, αλλά ακόμη και να σκεφθούμε πώς θα σχεδιάσουμε το ελληνικό σχολείο.

Η κ. Αναγνωστοπούλου, ως καθηγήτρια του Παντείου, έχει άποψη για το ελληνικό σχολείο. Δυστυχώς άποψη είχε και ο κ. Μπαλτάς. Δεν ξέρω αν έχει άποψη και ο κ. Φίλης. Εκείνο που ξέρω είναι ότι η εκπαίδευση, κυρίως η πρωτοβάθμια και η δευτεροβάθμια, θα πρέπει να απελευθερωθεί από τις ιδεολογικές εμμονές των προοδευτικών δογμάτων. Οπως τα αρχαία ελληνικά φέρνουν πιο κοντά τα Ελληνόπουλα στην ευρωπαϊκή παιδεία, έτσι και η διδασκαλία του χριστιανισμού. Αν μη τι άλλο, το σχολείο οφείλει να διδάσκει πως υπάρχουν γνώσεις οι οποίες υπερβαίνουν τη χρησιμοθηρία του φροντιστηρίου. Και αυτές στηρίζουν τον ανθρωπισμό μας.

ΤΑΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ     ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 29.09.2015

Σχολικά βιβλία χωρίς ἴχνος ἑλληνικό

Ἡ ὕπαρξη καί μόνο ἐπιστημονικῆς ἐργασίας πού ν’ ἀφορᾶ τις ἀξίες πού προβάλλουν τά σχολικά ἐγχειρίδια τῆς Α΄ Δημοτικοῦ, ἦταν γιά μᾶς ἔκ-πληξη. Ποιός ἀσχολεῖται σήμερα μέ ΑΛΗΘΙΝΕΣ ἀξίες σέ σχέση μέ τήν ἐκπαίδευση; Κι ὅμως, ἐπρόκειτο γιά συμπολίτισσα δασκάλα: ἡ Μαριγώ Δ. Παπανικολάου συνέγραψε τήν “Ποιοτική καί ποσοτική ἀνάλυση τῶν κειμένων τοῦ γλωσσικοῦ μαθήματος γιά τήν Πρώτη Δημοτικοῦ”, μιά ἐργασία πού τόν περασμένο Μάρτιο κυκλοφόρησε ἀπό τίς ἐκδόσεις ΣΠΑΝΙΔΗ. Ἡ μελέτη τῆς κ. Παπανικολάου παρουσιάζει μεγάλο ἐνδια-φέρον, ὄχι μόνο γιατί, ὅπως σωστά γράφει και ἡ ἴδια προλογικά, “οἱ ἀξίες πού προβάλλονται μέσα ἀπό τά ἐγχειρίδια τῆς ἐποχῆς μας θά εἶναι καί οἱ ἀξίες τῶν πολιτῶν τῆς Ἑλλάδας τῶν ἑπόμενων γενεῶν”, ἀλλά καί γιά ἕναν πρόσθετο λόγο. Ἡ ἰδεολογική ἀφετηρία τῆς συγγραφέως εἶναι αὐτή, της κατάφασης στήν πολυπολιτισμικότητα καί στήν ἀντικατάσταση τῶν παραδοσιακῶν ἀξιῶν μέ νέες.

Αὐτές πού, στά πλαίσια τῆς Διαπολιτισμικῆς Ἐκπαίδευσης, θά διευκο-λύνουν “τήν συγκρότηση μιᾶς νέας ὑπερπολιτισμικῆς ταυτότητας, τήν ἀνάδειξη τῶν δικαιωμάτων τῶν μειονοτήτων καί τῶν πανανθρώπινων ἀξιῶν”, ὅπως λέει τό συνάφι τῶν εἰδικῶν πού πλημμύρισε τά ἑλληνικά πανεπιστήμια καί ἀπό καθέδρας κα-τακεραυνώνει ὅ,τι ἀπέμεινε ὄρθιο στήν πατρίδα μας. Μέ δεδομένη λοιπόν τήν πολιτική ἀντίθεσή μας, κρί-νουμε πολύ χρήσιμο τό βιβλίο, καθότι μᾶς ἐνδιαφέρουν τά εὑρήματά του κι ὄχι ἀναγκαστικά οἱ ἑρμηνεῖες ἤ οἱ προτιμήσεις τῆς συγγραφέως. Ποιά εἶναι τά εὑρήματα αὐτά;

Στό 1ο τεῦχος τοῦ ἐγχειριδίου γλωσσικῆς διδασκαλίας, ἡ ποσοτική ἀνάλυση ἔδειξε πρώτη προβαλλόμενη ἀξία την …ἀγάπη γιά τά ζῶα (31%)! Ἀκολουθεῖ ἡ ἀγάπη γιά τή φύση με 16%, ἡ παράδοση μέ 11%, ἡ κοινωνική ζωή μέ 11%, ἡ οἰκογένεια μέ 9%, τά ἐπαγγέλματα μέ 6%, ἡ κατοικία μέ 5%, οἱ πολι-τισμοί μέ 3%, ἡ Τέχνη μέ 3% καί ἄλλα διάφορα μέ σύνολο 5%. Κάπου ἐκεῖ μέσα στά διάφορα βρίσκονται ἡ φιλαναγνωσία, ἡ σχολική ζωή, ἡ πατρίδα καί ἡ θρησκεία, ἀμελητέες ποσότητες!

Ἀλλά καί στό 2ο τεῦχος, πάλι προηγεῖται ἡ ἀγάπη γιά τά ζῶα (21%), ἐνῶ πατρίδα καί θρησκεία περιορίζονται σέ 4 σκέτες εἰκόνες (5%). 
Μήπως ἔχουμε συνειδητή καλλιέργεια τῆς σύγχρονης ψύχωσης μέ τά ἀδέσποτα, γιά τά ὁποῖα ὑπάρχει κεί-μενο πού δίνει “γραμμή”; Καί, βεβαίως, πουθενά ἑλληνική σημαία, πουθενά σταυρός. Ἡ εἰκόνα αὐτή δέν μεταβάλλεται σημαντικά οὔτε στό ἀνθολόγιο. Γιά νά μήν ἀναφερθοῦμε στήν ἀντιρατσιστική προσευχή (!) τῆς Θέτας Χορτιάτη, στήν ἀπουσία τῆς πατρικῆς μορφῆς (ὑπέρ τῶν μονογονεϊκῶν οἰκογενειῶν;), στήν ἐπιβλητική παρουσία τοῦ ξερόλα – και προφανῶς ἀλλοεθνοῦς – Σαμπέρ…

Αὐτά δίνουμε ὡς πολιτεία στά ἑξάχρονα ἑλληνόπουλα ἐπί 10 χρόνια. Καί τί εἴπαμε ὅτι περιμέ-νουμε ἀπό τή νέα γενιά;

Αντιφωνητής 27/6/2016

Ολοταχώς προς μαζική αγραμματοσύνη...

1.Μαζί με την ιστορία και την γεωγραφία πεθαίνει ένας πολιτισμός

Η εθνική εκπαίδευση (στη Γαλλία) καταμέτρησε τις γνώσεις 5.000 γυμνασιόπαιδων στην ιστορία και τη γεω-γραφία,και [το σημαντικότερο] τις συνέκρινε με το τι συνέβαινε το 2006.Το συμπέρασμα; Όλο και λιγότερο πραγματικά καλοί μαθητές,όλο και περισσότεροι νέοι εντελώς χαμένοι.

Οι μισοί από τους ερωτώμενους βαθμολογήθηκαν κάτω από τη βάση.Είναι δε προφανές πως το πρόβλημα έχει βαθύτερες ρίζες,αφού στην πρώτη τάξη του γυμνασίου διαπιστώνεται πως μόνο το 57% διαθέτουν «τις θεμελι-ώδεις γνώσεις και δεξιότητες που αποτελούν τη βάση για τις ανθρωπιστικές επιστήμες,η εκμάθηση των ο-ποίων είναι ο σκοπός του δημοτικού σχολείου». Μετάφραση: το σχολείο δεν μαθαίνει και τόσα στα παιδιά,και οι γνώσεις τους εξαρτώνται πια όλο και περισσότερο από το οικογενειακό τους περιβάλλον.Όταν οι θεσμοί παύουν να λειτουργούν, επανακάμπτουν τα προνόμια που συνδέονται με την καταγωγή!

Οι πιο κυνικοί θα διαπιστώσουν πως αυτό ήταν αναμενόμενο και πως δεν υπήρχε κανένας λόγος να τη γλι-τώσουν η ιστορία και η γεωγραφία από το γενικό Βατερλώ.Εξάλλου,δεν λείπουν και οι αναλυτές,που σπεύδουν να μας καθησυχάσουν,εξηγώντας μας πως αν τα παιδιά δεν μπορούν να απαντήσουν στις ερωτήσεις,αυτό δεν οφείλεται στο ότι δεν γνωρίζουν ιστορία και γεωγραφία,αλλά στο ότι δεν ελέγχουν ακόμα τη μητρική τους γλώσσα: απλά,δεν καταλαβαίνουν τι γράφουν οι ερωτήσεις!

Οι αιτίες αυτής της καταστροφής ας μην αναζητιούνται μόνο στις αξιολύπητες παιδαγωγικές μεθόδους που κυριαρχούν στα δημοτικά και τα γυμνάσια.Οφείλονται επίσης σε μια κοινωνία που κάνει τα πάντα για να α-γκιστρώσει τα παιδιά αποκλειστικά σε ένα αενάως επαναλαμβανόμενο παρόν: εκείνο της κατανάλωσης και τις ικανοποίησης των ορμών τους.Όταν η έκθεση αναφέρει πως οι γυμνασιόπαιδες δεν δαπανούν πάνω από... 15’ την εβδομάδα στο να μελετούν ιστορία και γεωγραφία,αυτό σημαίνει πως οι δραστηριότητές τους είναι εντελώς ξεκομμένες από αυτό που θεωρούν απλά ένα βαρετό μάθημα,αντί για μια πρόσκληση σε ένα μόνιμο πολιτιστικό περιβάλλον: οι προσόψεις των κτιρίων δεν τους λένε τίποτα· τα τοπία που διασχίζουν δεν τραβούν το βλέμμα τους· οι αναφορές στις σημαντικές μορφές της ιστορίας γλιστράνε πάνω τους σαν το νερό πάνω στα φτερά της χήνας.Ο ορίζοντας της ζωής αυτών των παιδιών σταματάει στον αφαλό τους.Σκοπός της ζωής τους η ικανοποίηση των πιο επιφανειακών επιθυμιών τους,σαν την αγορά του νέου κινητού ή τα ψώνια με τις φίλες.

Καλά θα ήταν να προσέξουμε ένα από τα ευρήματα των ερευνών,όσον αφορά την ιστορία και τη γεωγραφία: τα κορίτσια τα πάνε χειρότερα από τα αγόρια! Εμφανίζουν μεν καλύτερες επιδόσεις στα μαθήματα που χρει-άζονται σοβαρότητα και σύστημα,αλλά η πνευματική περιέργεια που θα τις ωθούσε να ενδιαφερθούν για τους ανθρώπους που προηγήθηκαν σε αυτόν τον πλανήτη λάμπει δια της απουσία της.Τίποτα το περίεργο φυσι-κά,από τη στιγμή που πρότυπά τους είναι η Κέιτ Μος και η Μπιγιονσέ.

Συμπερασματικά,ολόκληρη η κοινωνία μας οδηγεί στην παραγωγή παιδιών που αναπτύσσονται εκτός εδά-φους,σαν τις ντομάτες.Παιδιών εντελώς αποσυνδεδεμένων από τον πολιτισμό που προηγήθηκε.Οι νέες τεχνο-λογίες και η περίφημη σύνδεση που παρέχουν με «όλες τις γνώσεις» δεν αλλάζει το παραμικρό: για όσο καιρό κανακεύουμε την «νεανική κουλτούρα» (πάει να πει τον απλοϊκό ναρκισσισμό,σύμφωνα με τον οποίο ό,τι είναι παλιό είναι ξεπερασμένο και οφείλουμε να είμαστε 100% μοντέρνοι,ήτοι φρικιαστικά απαίδευτοι) οι νέοι μας ούτε καν θα σκεφτούν να επισκεφθούν αυτές τις «γνώσεις».Πρόκειται για την καταστροφή των ριζών μας,και μαζί με αυτές,του μέλλοντός μας.

Natacha Polony (Le Figaro, 28/06/2013)
πηγή: http://www.ppol.gr

2.Τό λυκειακό δημοκρατικό 9,5

Στίς 11 Ἰουλίου 2016,ὁ Θόδωρος Σκυλακάκης τῆς ¨Δράσης¨ δημοσίευσε ἄρθρο μέ τίτλο “Τό κράτος πού ἐπι-δοτοῦσε την ἀγραμματοσύνη”,μέ ἀφορμή τίς ἐκτιμήσεις πού δημοσιεύθηκαν σχετικά μέ τίς μαθητικές βαθμο-λογίες γιά τήν εἰσαγωγή στά ΑΕΙ καί ΤΕΙ.Παρότι ἐλάχιστα μᾶς συνδέουν μέ τήν ἰδεολογική του ἀφετηρία,δέν μποροῦμε παρά νά σημειώσουμε τήν ἀξία καί την ἀλήθεια τῶν διαπιστώσεών του.Διαβάζουμε:

“...Πρόκειται για φαινόμενο μαζικό,αφού από την μελέτη των βάσεων (και αφού εξαιρέσουμε τις ειδικές περι-πτώσεις πολυτέκνων κ.λπ.),προκύπτει ότι υπάρχουν 116 σχολές με φοιτητές φέτος κάτω από τη βάση,εκ των οποίων σε 15 περιπτώσεις όλοι! οι εισαχθέντες έχουν κάτω από 10000 μόρια.Ενώ σε 65 (5504 εισαχθέντες) ο πρώτος σε κάθε σχολή έχει από 12 και κάτω! και σε άλλες 13 ο πρώτος σε κάθε σχολή έχει από 13 και κάτω (2658 εισαχθέντες).

Τι είδους ανώτερες και ανώτατες σχολές είναι αυτές και τι πτυχία θα βγάλουν; Τι να κάνει ένας καθηγητής με την πλειοψηφία των φοιτητών του να είναι κάτω από τη βάση και τον καλύτερό του να έχει δέκα ή δώδεκα μέσο όρο; Έχει δύο επιλογές; Ή να εφαρμόσει στοιχειώδη πανεπιστημιακά κριτήρια και να βγάλει ένα 10% το πολύ ως αποφοίτους (οπότε θα κλείσει η σχολή και θα χάσει τη δουλειά του), ή να τους δώσει μαζικά το «δημο-κρατικό πέντε» και να αδιαφορήσει.Η μαζική αγραμματοσύνη (διότι εκτός των επιτυχόντων με 2 και 4 και 6 και 8 μέσο όρο υπάρχουν και οι αποτυχόντες και αυτοί που δεν έδωσαν καθόλου εξετάσεις),είναι μια ένδειξη του τι στην πραγματικότητα συμβαίνει σε μεγάλο μέρος της μέσης εκπαίδευσης.Αποδεικνύει αμάχητα ότι οι μικρές τάξεις και η ελαχιστοποίηση των ωραρίων εργασίας των καθηγητών του δημοσίου (που γίνεται υποτίθεται στο όνομα της ποιότητας),δεν προσφέρουν τίποτε ουσιαστικά στο επίπεδο εκπαίδευσης,το οποίο προσδιορίζεται τε-λικά από την έλλειψη αξιολόγησης και ελέγχου της διδακτικής διαδικασίας και την καταθλιπτική επιρροή των κομματικοποιημένων,των μετρίων ή/και των παντελώς αχρήστων...”

Καί συνεχίζει συνδέοντας (λογικά) τίς μελλοντικές ἀπολαβές αὐτῶν τῶν πτυχιούχων μέ τό μορφωτικό τους ἐπίπεδο καί μέ την ἐπαγγελματική τους ἐπάρκεια.

Ὅλα τοῦτα,δρομολογημένα ἀπό 35ετίας,ἀφοροῦν ἕναν ἐθνικό κατήφορο πού ὅσοι τόν ἐπεσήμαναν ἀγνοήθη-καν ὡς γραφικοί.Οἱ ἐγκληματίες τοῦ ὑπουργείου Παιδείας κατεβάζοντας διαρκῶς τό ἐπίπεδο συνέτειναν στό κοινωνικό κλῖμα τῆς ἀποχαύνωσης,τούς ἀρκοῦσε ἡ εὐημερία τῶν ἀριθμῶν (καί τῶν βαθμῶν).Κι ὅταν ἡ PISA ἐπεσήμανε ὅτι ξύναμε τόν πάτο τοῦ ΟΟΣΑ,ἐμεῖς την ἀμφισβητούσαμε καί ...ἀποχωρούσαμε ἀπό τούς διαγω-νισμούς της!

Σήμερα,δέν εἶναι μόνο τό “δημοκρατικό 5” τῶν Πανεπιστημίων,εἶναι καί τό “δημοκρατικό 9,5” τῶν Λυκεί-ων,ὅπου οἱ καθηγητές ἔχουν ἐπίσης τίς δύο προαναφερθεῖσες ἀδιέξοδες ἐπιλογές,μέ ρόλο σέ διαρκή ὑποβάθμι-ση,σέ μιά διαδικασία ὅλο καί πιο προσχηματική.Μιά ρίζα τοῦ κακοῦ βρίσκεται στήν πρωτοβάθμια ἐκπαίδευση, ἀλλά ποιός θά τήν ἐντοπίσει; Εἴδατε κανέναν να σκοτίζεται,ἀπό τό ἁρμόδιο ὑπουργεῖο λ.χ.;

ΑΝΤΙΦΩΝΗΤΗΣ, φ. 458, 15-7-2016, σελ. 1.